Nitraatgevaar voor drinkwater: Alarm in Unterallgäu!

Nitraatgevaar voor drinkwater: Alarm in Unterallgäu!

Op de grindvlakte van Memmingen viel de afgelopen dagen een plotselinge regenbui, die niet alleen de grond doorweekte, maar ook ernstige gevolgen had voor de kwaliteit van het drinkwater. Rapporten van BR laten zien dat de nitraatverontreiniging in het grondwater alarmerend toeneemt. Deskundigen van Waterstaatsbureau Kempten constateren al zo’n 15 jaar een stijging van de nitraatconcentraties, die inmiddels in driekwart van de onderzochte gebieden de toelaatbare richtwaarden overschrijden.

Water is van levensbelang voor zo’n 80.000 mensen in de regio, inclusief de stad Memmingen. Maar de stijgende grondwaterstanden naderen op alarmerende wijze de grenswaarden en vereisen onmiddellijke actie. Wat veel mensen niet weten: Nitraat wordt niet alleen als een gevaar voor de gezondheid beschouwd, vooral voor baby's, maar wordt ook geclassificeerd als kankerverwekkend. De belangrijkste oorzaak van dit probleem ligt in de intensivering van de landbouw, vooral in de regio Bad Grönenbach.

Oorzaken van nitraatvervuiling

Landbouwpraktijken zijn cruciaal voor de kwaliteit van ons drinkwater. Door overmatig gebruik van mest en kunstmest lekken nitraten uit in het grondwater. Volgens een onderzoek van de DVGW Duitsland is de derde grootste landbouwexporteur ter wereld, met ongeveer 200 miljoen runderen, varkens en pluimvee, die allemaal een grote invloed hebben op de mestproductie.

Maar niet alleen de veehouderij wordt getroffen. Ook de teelt van energiegewassen zoals snijmaïs, die wordt gebruikt voor de productie van biogas, vergt grote hoeveelheden kunstmest. Vooral biogasinstallaties dragen in veel regio’s bij aan het vergroten van de nutriëntenoverschotten. Dit heeft niet alleen gevolgen voor het grondwater, maar schaadt ook het milieu als geheel doordat het leidt tot eutrofiëring van waterlichamen.

De eisen van milieuverenigingen

De situatie heeft al tot veel verontwaardiging geleid: de Federale Vereniging voor Natuurbehoud roept op tot uitbreiding van het waterbeschermingsgebied om de verspreiding van mest te beperken. Er wordt ook voorgesteld om de financiering te koppelen aan milieu- en dierenwelzijnsdiensten. De boerenvereniging in Lower Allgäu staat echter sceptisch tegenover de eisen van natuurbehoud. Hij stelt dat milieuvriendelijkheid niet alleen kan worden afgemeten aan de omvang van het bedrijf en waarschuwt voor mogelijke economische gevaren voor kleinere bedrijven als gevolg van nieuwe eisen.

Tegelijkertijd geeft de boerenvereniging aan bereid te zijn om te praten en staat ze open voor veranderingen in de bemesting als deze het drinkwater beschermt. Dit is vooral belangrijk omdat volgens het nitraatrapport van het federale ministerie van Milieu uit 2024 25,6 procent van de meetpunten al verhoogde nitraatconcentraties vertoont.

Er is behoefte aan actie

Uit de rapporten blijkt duidelijk dat er actie nodig is. De meeste grondwaterbronnen in Duitsland zijn in slechte staat, wat de behandeling niet alleen moeilijk maar ook duur maakt. Maatregelen om de nitraatvervuiling terug te dringen kunnen leiden tot extra kosten voor consumenten, omdat waterleveranciers gedwongen worden complexe processen te implementeren om drinkwater te zuiveren.

In vervuilde gebieden moeten boeren de bemesting met wel een vijfde verminderen en methoden gebruiken zoals bodembedekkers of niet-ploegen om de stikstofverliezen te verminderen. Deze uitdagingen moeten worden overwonnen om de drinkwaterkwaliteit op de lange termijn te garanderen.

De toekomst van het drinkwater in de Beneden-Allgäu ligt in de handen van politici en bestuur, die worden opgeroepen om passende oplossingen te vinden. Een verantwoorde benadering van landbouwpraktijken en nauwe samenwerking tussen milieuactivisten en de landbouw zijn essentieel om deze bedreigende situatie samen te boven te komen.