Rechts-extremistische controverses: procedure tegen ‘Compact’ gestart in Leipzig
Rechts-extremisme in Duitsland: Een zaak tegen het tijdschrift “Compact” benadrukt verbindingen met Martin Sellner en controversiële uitspraken.

Rechts-extremistische controverses: procedure tegen ‘Compact’ gestart in Leipzig
De interpretatie van uitspraken van het rechts-extremistische tijdschrift ‘Compact’ wordt momenteel onderzocht in een complexe procedure bij de Federale Administratieve Rechtbank in Leipzig. De nadruk ligt hier op anticonstitutionele inhoud die in strijd is met veronderstelde meningsuitingen. Bijzonder explosief is de connectie van het tijdschrift met de Oostenrijkse rechtsextremist Martin Sellner, die van cruciaal belang wordt geacht voor het aanspreken van een jong publiek en regelmatig schrijft voor “Compact”. Hoofdredacteur Jürgen Elsässer heeft al benadrukt dat hij Sellner waardeert, maar niet al haar inhoud steunt. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BMI) bekritiseert daarentegen het gebrek aan afstand tussen ‘Compact’ en Sellner, die onlangs deelnam aan een controversiële bijeenkomst van rechtse kringen waarbij de term ‘remigratie’ werd gebruikt, die erop gericht is buitenlandse delen van de bevolking onder bepaalde omstandigheden te verdrijven.
Gebeurtenissen, zoals de bijeenkomst in Potsdam in november 2023, waren voor “Compact” aanleiding om een speciale editie te publiceren om een stem te geven aan de zorgen van de “outlaws”. De kern van de discussie draait om de vraag in hoeverre dergelijke uitspraken de menselijke waardigheid en de rechtsstaat schenden. Deze vraag is ook terug te vinden in ruim 240 pagina’s aan documenten van de BMI, die problematische termen bevatten als ‘paspoort-Duitsers’ en ‘destructieve aanval op het Duitse volk’. Een eerdere opmerking van Elsässer waarin sprake was van ‘cultureel buitenaardse barbaren’ zorgde ook voor veel discussie. Hij en zijn vrouw worden ervan beschuldigd eenzijdig te citeren en niet te erkennen dat zij ongrondwettelijke doeleinden nastreven.
Wie zit er achter Martin Sellner?
Martin Sellner, geboren in 1989 nabij Wenen, heeft een bewogen verleden dat diep geworteld is in het rechts-extremistische milieu. Hij trok op jonge leeftijd de aandacht toen hij in 2006 swastika’s op een synagoge plakte. In 2012 speelde hij een belangrijke rol bij de oprichting van de Identitaire Beweging (IB) in Oostenrijk, die tot doel heeft rechts-extremisme als sociaal aanvaardbaar te presenteren en de complottheorie van de ‘grote ruil’ te propageren. Deze theorie raakt in bepaalde kringen een gevoelige snaar, omdat ze angst en wantrouwen jegens etnische minderheden aanwakkert.
Sellner veroorzaakte opschudding met zijn ontmoeting met AfD- en CDU-politici in Potsdam, waar hij een plan voor ‘remigratie’ presenteerde. Hij is in het verleden meerdere keren berecht, maar nooit veroordeeld. Dit roept vragen op over de effectiviteit van juridische middelen tegen dergelijke extremistische bewegingen. Tot nu toe heeft hij geluk gehad: hoewel Soldner in 2023 werd berecht wegens opruiing, werd hij vrijgesproken omdat er geen duidelijke aanzet tot haat werd ontdekt.
Toekomstige uitdagingen voor Sellner
De uitdagingen voor Sellner en het IB krijgen nu ook een internationale dimensie. Potsdam overweegt hem de toegang tot het land te ontzeggen om zijn uitspraken te voorkomen. Groot-Brittannië en de VS hebben al soortgelijke maatregelen genomen. Gezien de voortdurende debatten en de vervelende schaduw die hij in de publieke belangstelling achterlaat, valt nog te bezien hoe de juridische geschillen rond ‘Compact’ en de daarmee verbonden persoonlijkheden zullen voortduren.
De beslissing van het Federale Administratieve Hof valt nog te bezien, maar de komende dagen kunnen een keerpunt betekenen in het rechts-extremistische medialandschap. Wat onthullend zal zijn, is of de rechter een standpunt inneemt over de inhoud die aan bod komt en welk oordeel uiteindelijk zal worden geveld. Eén ding is zeker: er valt nog veel op te helderen in de discussie over de vrijheid van meningsuiting en anti-grondwettelijke uitspraken.