Oudjaarsvuurwerk: stress en gevaar voor onze dieren!

Oudjaarsvuurwerk: stress en gevaar voor onze dieren!

Vandaag is het 31 december 2025 en zoals elk jaar barst het oudejaarsvuurwerk boven Beieren los. De schitterende jaarwisseling bekoort velen, maar de donkere kant van deze traditie verdwijnt vaak naar de achtergrond. Het is niet alleen een feest voor mensen, maar ook voor dieren een absoluut stressvolle situatie.

Vuurwerk is een integraal onderdeel van het nieuwe jaar, maar het geluid en de lichtflitsen zijn uiterst stressvol voor onze huisdieren en wilde dieren. Zoals de Frankenpost Naar verluidt is de verkoop van vuurwerk in Duitsland toegestaan ​​van 29 tot en met 31 december. Toegestane items zijn onder meer raketten, knallers en zwermers, die uitsluitend worden verkocht aan kopers van de wettelijke leeftijd. Klein vuurwerk, zoals de traditionele sterrenwerpers, kun je het hele jaar door kopen.

De donkere onderbuik van vuurwerk

Oudejaarsavond is voor veel dieren een grote uitdaging. Bioloog Janosch Arnold van het Wildonderzoekscentrum van Baden-Württemberg wijst erop dat het geluid van vuurwerk en raketten een drastische verstoring is voor wilde dieren. Zelfs in de wintermaanden, wanneer deze dieren overschakelen naar de energiebesparende modus, zorgt het vuurwerk voor onnodig energieverbruik. Een voorbeeld zijn egels, die door het lawaai uit hun winterslaap worden gewekt en daardoor hun energiereserves overmatig gebruiken.

Maar het zijn niet alleen egels die lijden: ook vogels raken in paniek en verlaten hun rustplaatsen, wat vooral in de winter stressvol is. De dagelijks nieuws meldt dat uit oudere onderzoeken uit Nederland blijkt dat vuurwerk grote bewegingen van vogels veroorzaakt. Een ander voorbeeld wordt bevestigd door een onderzoek van het Max Planck Instituut voor Gedragsbiologie, waaruit blijkt dat wilde ganzen proberen te ontsnappen aan het geluid van vuurwerk. Veel experts, waaronder NABU, roepen daarom op tot een verbod op vuurwerk, vooral in gevoelige habitats zoals bosranden en moerassen.

Over paniek en gevaren voor de dierenwereld

Klaus Hackländer van de Duitse Wildlife Foundation waarschuwt dat oudejaarsavond voor veel dieren een catastrofe is. Na de jaarwisseling worden er vaak gewonde of zelfs dode dieren aangetroffen. Volgens berichten van de Eco-test Veel vogels vliegen in paniek tegen muren of vallen van rotsen in de Alpen. Dergelijke gevolgen kunnen de overlevingskansen van wilde dieren en hun nakomelingen ernstig in gevaar brengen.

Vooral in de winter maakt de kou, in combinatie met de verstoring veroorzaakt door vuurwerk, het voor veel vogels moeilijk om voedsel te vinden. Ornithologen melden op 1 januari verstoorde zwermen vogels en lege rustplaatsen, een teken dat de dieren bang en onrustig zijn.

Een heroverweging is noodzakelijk

Gezien deze problemen is het hoog tijd dat de samenleving heroverweegt hoe zij het nieuwe jaar viert. De Hessen Natuurbeschermingsvereniging benadrukt dat tradities kunnen veranderen en dat er alternatieve rituelen bestaan ​​die de dieren niet belasten. Terwijl Nederland vanaf 2026/2027 een verbod op vuurwerk zal invoeren, is ook in Duitsland een heroverweging nodig.

Een verbod op oudejaarsvuurwerk zou niet alleen de levenskwaliteit van de dieren kunnen verbeteren, maar ook de luchtkwaliteit. De jaarwisseling van dit jaar zou een gelegenheid moeten zijn om na te denken over je eigen invloed op de natuur en, indien nodig, nieuwe wegen in te slaan - weg van vuurwerk en naar een vreedzamer samenleven tussen mens en dier.